Hồi Ức Sài Gòn : Chôm Sách !

Hồi Ức Sài Gòn: Chôm Sách !

Cuộc sống đủ đầy thời nay chắc hẳn sẽ không còn những tình trạng trẻ con “đọc ké” hay “chôm sách” tại những nhà sách. Tuy nhiên đó lại là hồi ức tuổi thơ không thể quên đối với những đứa trẻ thời xưa, cái thời mà mọi thứ còn túng thiếu, nhưng không thể ngăn cản niềm đam mê khám phá và tìm tòi qua trang sách của những đứa trẻ. 

Đấy là một buổi chiều Saigon sầm mưa……Tôi lận Tập thơ Phạm Thiên Thư sau lưng áo bước ra cửa nhà sách Khai Trí……

Ông chủ Hùng Trương ngồi sau chiếc bàn chật đầy sách, hầu hết đều ngổn ngang chưa sắp xếp, có đủ mọi thể loại. Có lẽ đấy là những cuốn sách được tịch thu lại từ nhưng kẻ… “thó” sách như tôi.

Giọng ông trầm, ôn tồn, âm miền Nam “Em học lớp mấy? Là học trò sao lại đi ăn cắp. Ăn cắp gì cũng xấu hiểu chưa? Tôi coi sổ thấy em mới phạm lần đầu ở đây nên cho em về. Ráng làm người tốt, được đi học thì đừng thành ăn cắp nghen em !” Ký tên vào cuốn sổ hứa “không tái phạm”. Tôi bước khỏi Khai Trí mặt cúi gằm. Chưa bao giờ trong đời mình xấu hổ đến thế.

Một bảng hiệu "Cho thuê truyện" điển hình của nhà sách thời xưa
Một bảng hiệu “Cho thuê truyện” điển hình của nhà sách thời xưa

Có thể bạn quan tâm: » Ban Nhạc Phượng Hoàng – Cánh Chim Ngược Gió Của Bầu Trời Âm Nhạc Trước 1975

30 năm sau, tôi bước vào căn nhà nhỏ trên đường Điện Biên Phủ. Ông Khai Trí sau nhiều năm sống ở nước ngoài nay tìm về Sài Gòn. Chuyến về thăm này, ông nhờ người liên lạc với tôi và mời đến. Tôi ngạc nhiên không rõ điều gì.

Ông già và gầy hơn xưa. Chỉ sự ung dung, điềm đạm của một người thành lập một nhà sách danh tiếng nhất Sài Gòn là còn nguyên vẹn. Ông đưa một bản in tay bài thơ “Quê hương – bài học đầu cho con” để xin tác giả ký tên. Ra là thế!

Ông Khai Trí sau nhiều năm sống ở nước ngoài nay tìm về Sài Gòn, ông già và gầy hơn xưa.
Ông Khai Trí sau nhiều năm sống ở nước ngoài nay tìm về Sài Gòn, ông già và gầy hơn xưa.

Nhưng tôi chưa ký ngay, tôi dò hỏi ông trong ký ức liệu ông nhớ được mặt mũi bao nhiêu đứa học trò ăn cắp sách ngày xưa tại nhà sách của ông, được ông tha về?. Ông già hiền lành lắc đầu “Sao nhớ nổi thưa ông!”. Và tôi dẫn ông về buổi chiều nhá nhem tối của Sài Gòn hơn 40 năm trước. Tôi nghiêm trang “Đứa học sinh ăn cắp tập thơ Phạm Thiên Thư được ông tha cho với lời khuyên bảo ân cần ngày xưa. Nó đây thưa ông!”

Hình ảnh những cô cậu bé đọc sách "ké" tại một nhà scahs thời xưa
Hình ảnh những cô cậu bé đọc sách “ké” tại một nhà sách thời xưa

Có thể bạn quan tâm: » Lịch Sử Hình Thành Và Phát Triển Đà Lạt

Tôi ký tên vào bản thơ duy nhất của ông, có lẽ đây là lần tôi ký tên với nhiều xúc động đến thế, còn hơn cả thế, nó còn dòng chữ ghi thêm “cảm ơn ông với lời khuyên: đã được đi học thì đừng ăn cắp”.

Ông Khai Trí đã mất sau đó vài năm. Giấc mộng mở lại “Khai Trí” của ông không thành.

Nhân cách con người bình thường nhưng liên quan đến sách này khác rất xa những “đầu nậu” chuyên luộc sách, thậm chí cả những kẻ đứng tên Giám đốc một nhà Xuất bản hẳn hoi tôi biết bây giờ.

Nhớ ông, tôi viết những dòng này

Đỗ Trung Quân

Similar Posts