Đường Công Lý - Kí Ức Sài Gòn Xưa 1

Đường Công Lý – Kí Ức Sài Gòn Xưa

Quang cảnh đường phố là một trong những nét đặc trưng góp phần giúp Sài Gòn xưa được xướng tên “Hòn Ngọc Viễn Đông”. Có rất nhiều tên đường, tên phố đã biến mất hoàn toàn trên bản đồ thành phố. Một trong số đó phải kể đến đường Công Lý. Hôm nay hãy cùng madeinsaigon nhìn lại một thời huy hoàng của con đường sầm uất bậc nhất Sài Gòn trước năm 1975 nhé!

Công Lý – Con Đường Sầm Uất Bậc Nhất Sài Gòn Xưa

Đường Công Lý là một trong những trục giao thông chính của đường phố Sài Gòn dù là trước hay sau năm 1975. Đây là đoạn đường nối dài từ Sân bay Tân Sơn Nhất đi qua trung tâm thành phố cho đến rạch Bến Nghé.

Dưới thời kỳ Pháp thuộc, Sài Gòn còn đang trong quá trình quy hoạch nên những con đường thành đô được đánh số và gọi theo những con số đó. Ban đầu, đường Công Lý được đặt thành số 26, sau này thì gọi là đường Impératrice, rồi đến Mac Mahon (dân Sài Gòn thời đó hay gọi quen thành đường Mặt Má Hồng), rồi lần lượt mang theo những cái tên như Général De Gaulle, Maréchal De Lattre de Tassigny.

Mãi đến năm 1955, đường mới có tên chính thức và Việt hóa là đường Công Lý (bởi, con đường này đi ngang qua Tòa Pháp Đình Sài Gòn, được xem là nơi gìn giữ công lý của người dân).

Có thể bạn quan tâm: » Nhạc Sĩ Trúc Phương – Người Từng Được Mệnh Danh “Ông Hoàng Nhạc Bolero” Những Năm Thập Niên 60

Đường Công Lý vào những năm của thập niên 1950
Đường Công Lý vào những năm của thập niên 1950

Sau năm 1975 thì hầu hết các con đường đều được đổi thành tên khác, đường Công Lý cũng không ngoại lệ khi được đổi thành đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Đường Cách Mạng 1/11 đổi thành đường Nguyễn Văn Trỗi, cầu Công Lý nối liền hai con đường cũng được đổi thành cầu Nguyễn Văn Trỗi.

Tuy nhiên, cho đến hiện nay, mặt trước của cây cầu người ta vẫn để tên là cầu Công Lý và người dân cũng quen với cái tên “Cầu Công Lý”.

Vỉa hè đường Công Lý, nơi màu sáng là chùa Ấn giáo vào năm 1954
Vỉa hè đường Công Lý, nơi màu sáng là chùa Ấn giáo vào năm 1954

Có thể thấy, đường Công Lý là một trong những đoạn đường có nhiều tên gọi nhất và nó đi qua những địa điểm đặc biệt của Sài Gòn như Dinh Độc Lập, Dinh Hoa Lan, Phủ Phó Tổng thống, Chùa Vĩnh Nghiêm, trường Tư thục Quốc Anh, Thương xá Crystal Palace – Tam Đa, rạp chiếu bóng Hồng Bàng,…

Bạn đang xem : » Đường Công Lý – Kí Ức Sài Gòn Xưa

Một Số Hình Ảnh Về Quang Cảnh Đường Công Lý

Vỉa hè đường số 131 đường Công Lý – phía trước Tòa Pháp Đình Sài Gòn
Vỉa hè đường số 131 đường Công Lý – phía trước Tòa Pháp Đình Sài Gòn (bây giờ là Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh). Trước đó, có tên là Tòa đại hình Sài Gòn năm trên đường Mac Mahon. Sau năm 1898 thì đổi thành Tòa hình sự Sài Gòn kiêm Tòa Thượng thẩm Đông Dương. Năm 1919 thì đây là Tòa Thượng thẩm Nam Kỳ. 
Giao lộ Công Lý và Yên Đỗ
Giao lộ Công Lý và Yên Đỗ
 Ngã tư đường Công Lý và đường Yên Đổ của những năm thập niên 1960
Ngã tư đường Công Lý và đường Yên Đổ của những năm thập niên 1960
Ngã tư đường Công Lý và đường Lê Lợi, người phụ nữ trong tà áo dài trắng thanh lịch chạy chiếc Vélo Solex.
Ngã tư đường Công Lý và đường Lê Lợi, người phụ nữ trong tà áo dài trắng thanh lịch chạy chiếc Vélo Solex.
Ngã tư đường Hồng Thập Tự và đường Công Lý của những năm 1962 – 1964
Ngã tư đường Hồng Thập Tự và đường Công Lý của những năm 1962 – 1964. Trước năm 1955, đường Hồng Thập Tự có tên là đường Thiên Lý, sau năm 1975 thì đổi thành đường Nguyễn Thị Minh Khai.
Số 253A đường Công Lý được ghi lại năm 1963 bởi Folklore Atelier
Số 253A đường Công Lý được ghi lại năm 1963 bởi Folklore Atelier

Có thể bạn quan tâm: » Ngắm Nhìn “Hòn Ngọc Viễn Đông” Vào Đầu Thế Kỷ XX Qua Những Bức Ảnh Quý

Phía đường Công Lý, phía trước chính là góc ngã tư đường Công Lý và Yên Đỗ năm 1964
Phía đường Công Lý, phía trước chính là góc ngã tư đường Công Lý và Yên Đỗ năm 1964
Hội Thánh Tin Lành này nằm cách nhà của Đức Từ Cung
Hội Thánh Tin Lành này nằm cách nhà của Đức Từ Cung – Thân mẫu của Cựu Hoàng Đế Bảo Đại – một căn. Nhà đó mang số 213 đường Công Lý.
Ngã tư Công Lý và đường Yên Đổ, hướng chụp nhìn về phía sân bay giai đoạn 1964 – 1966
Ngã tư Công Lý và đường Yên Đổ, hướng chụp nhìn về phía sân bay giai đoạn 1964 – 1966
Ảnh Sài Gòn năm 1965 của John Klawitter. Ngã tư Hiền Vương – Công Lý (sau này được đổi thành ngã tư Võ Thị Sáu và Nam Kỳ Khởi Nghĩa).
Ảnh Sài Gòn năm 1965 của John Klawitter. Ngã tư Hiền Vương – Công Lý (sau này được đổi thành ngã tư Võ Thị Sáu và Nam Kỳ Khởi Nghĩa).
Ngã tư Trần Qúy Cáp và Công Lý
Ngã tư Trần Qúy Cáp và Công Lý (sau này đổi thành đường Võ Văn Tần và đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa). Dãy nhà ở phía xa xa chính là dãy lớp học của trường Lê Qúy Đôn.
Chiếc xe lấy rác ngay góc đường Lê Lợi và Công Lý, góc chụp về hướng chợ
Chiếc xe lấy rác ngay góc đường Lê Lợi và Công Lý, góc chụp về hướng chợ. Ngày xưa chỗ này có một Pharmacy, nhà thuốc này nằm ѕát vách với Nhà sách Khai Trí của ông Nguyễn Hùng Trương. Tòa nhà có hàng chữ màu xanh RADIO INH CHÂU vào những năm 1960 là hiệu sách Vĩnh Bảo nằm ngay mũi tàu Công Lý – Nguyễn Trung Trực, mặt tiền quay ra Đại lộ Lê Lợi, bên hông nhà sách (nằm bên Nguyễn Trung Trực) có quán nhạc của nhạc sĩ Mạnh Phát. Các sạp bán hàng đủ thứ lung tung như thấy trong hình là do dịp gần Tết Nguyên Đán, Tòa Đô Chánh cho phép bà con tiểu thương bốc thăm cất sạp bán Tết. Các sạp bán sách báo cũ thì ở phía bên lề đường bên kia cũng cùng trên Đại Lộ Lê Lợi nhưng nằm ѕát vách tường của Khu Trường Tiền – Bộ Công Chánh
Ngã tư Công Lý và Lê Thánh Tôn của năm 1965
Ngã tư Công Lý và Lê Thánh Tôn của năm 1965
Ngã tư đường Công Lý và đường Phan Thanh Giản năm 1965
Ngã tư đường Công Lý và đường Phan Thanh Giản năm 1965. Trong hình là trường Marie Curie phía đường Phan Thanh Giản
Đường Công Lý, đoạn nằm giữa hai đường Phan Thanh Giản và Phan Đình Phùng
Đường Công Lý, đoạn nằm giữa hai đường Phan Thanh Giản và Phan Đình Phùng. Tòa nhà màu vàng sau này có thời gian được dùng làm Trường Múa TP.HCM , ngày nay hình như vẫn còn, nhưng đã được cải tạo sửa chữa và xây thêm tầng. Phía trái của hình bây giờ là Siêu thị Quận 3.
ngã tư Công Lý – Phan Đình Phùng
Đây là ngã tư Công Lý – Phan Đình Phùng. Góc bên trái là khu nhà kho của Mỹ, sau này là Siêu thị Co.opmart Nguyễn Đình Chiểu. Tòa nhà mái ngói của Trường Múa TPHCM sau năm 1975. Building của Mỹ bên phải hình sau năm 1975 là nhà tập thể của cán bộ nhà nước, nơi có căn hộ của vợ chồng Nhạc sĩ Lư Nhất Vũ – nhà thơ Lê Giang, nay đã phá bỏ xây thành tòa cao ốc căn hộ cao cấp. Hình này cũng cho thấy đường Phan Đình Phùng khi này chưa phải là đường một chiều.
Biệt thự trên đường Công Lý, đối diện sân Phan Đình Phùng được chụp vào năm 1965
Biệt thự trên đường Công Lý, đối diện sân Phan Đình Phùng được chụp vào năm 1965. Sau này, tòa nhà này là nơi ở của Thống đốc Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam (Lê Quang Uyển giai đoạn từ năm 1974 đến năm 1975).
Dinh Gia Long nằm ngay góc đường Công Lý và Gia Long
Dinh Gia Long nằm ngay góc đường Công Lý và Gia Long. Năm 1978, tòa nhà này được trưng dụng làm Bảo tàng Cách mạng TP.HCM, đến 1999 lại được đổi thành Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh như hiện nay. Sau năm 1975, hai con đường trên cũng được đổi thành đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa và đường Lý Tự Trọng.
Đường Công Lý năm 1965, phía trước là ngã tư Công Lý – Trần Quý Cáp
Đường Công Lý năm 1965, phía trước là ngã tư Công Lý – Trần Quý Cáp. Bên trái là sân thể thao Phan Đình Phùng, nhà cao bên phải là Victory Hotel.
Ngã tư đường Lê Lợi và Công Lý, trong ảnh chính là hình ảnh của cuộc diễu hành quân sự trên đường Lê Lợi
Ngã tư đường Lê Lợi và Công Lý, trong ảnh chính là hình ảnh của cuộc diễu hành quân sự trên đường Lê Lợi. Phía xa xa là nhà sách Khai Trí.
Ngã tư Công Lý – Hồng Thập Tự trong bộ sưu tập ảnh Saigon năm 1965 của Lawrence V. Smith
Ngã tư Công Lý – Hồng Thập Tự trong bộ sưu tập ảnh Saigon năm 1965 của Lawrence V. Smith
Dinh Gia Long, góc Gia Long – Công Lý (sau này là đường Lý Tự Trọng và Nam Kỳ Khởi Nghĩa)
Dinh Gia Long, góc Gia Long – Công Lý (sau này là đường Lý Tự Trọng và Nam Kỳ Khởi Nghĩa)

Có thể bạn quan tâm: » Bút Tích Loạt Giai Nhân Một Thời Của Sài Gòn Xưa

Đường Lê Lợi, ngã tư Lê Lợi – Công Lý. Tòa nhà cao cao ở phía xa chính là Nhà sách Khai Trí
Đường Lê Lợi, ngã tư Lê Lợi – Công Lý. Tòa nhà cao cao ở phía xa chính là Nhà sách Khai Trí
Ngã 3 Công Lý & Thống Nhất, khoảng trống phía trước bên phải khung hình chính là Dinh Độc Lập
Ngã 3 Công Lý & Thống Nhất, khoảng trống phía trước bên phải khung hình chính là Dinh Độc Lập. Bộ sưu tập ảnh của Thomas W. Johnson về Saigon 1965 – 1966.
Góc Công Lý – Lê Lợi của những năm 1965 – 1966
Góc Công Lý – Lê Lợi của những năm 1965 – 1966
Phía trước là ngã tư Công Lý & Lê Thánh Tôn, bên phải là Thư viện Quốc Gia, bên trái là Dinh Gia Long
Phía trước là ngã tư Công Lý & Lê Thánh Tôn, bên phải là Thư viện Quốc Gia, bên trái là Dinh Gia Long. Ảnh chụp Saigon 1965-66 của Thomas W. Johnson.
Ngã tư Công Lý – Yên Đổ, đoạn đường nhiều xe là đường Yên Đỗv
Ngã tư Công Lý – Yên Đổ, đoạn đường nhiều xe là đường Yên Đỗ. Ảnh Saigon 1965 – 1966 của Dale Ellingson.
Hội Thánh Báp-Tít Ân-Điển nằm trên đường Công Lý năm 1966
Hội Thánh Báp-Tít Ân-Điển nằm trên đường Công Lý năm 1966
Ngã tư Công Lý – Yên Đổ
Ngã tư Công Lý – Yên Đổ
Đường Công Lý vào tháng 1 năm 1966 được chụp bởi Mikey Walter
Đường Công Lý vào tháng 1 năm 1966 được chụp bởi Mikey Walters, bên trái là Tòa Án Pháp đình Sài Gòn và bên phải hình là công viên Liên Hiệp.
Vỉa hè đường Công Lý năm 1966 – Thương xá Tam Đa
Vỉa hè đường Công Lý năm 1966 – Thương xá Tam Đa (Crystal Palace) nằm tại vị trí khu nhà cao giữa ảnh chưa xây dựng. Bên phải là chùa Ấn giáo.
Giao lộ Lê Lợi – Công Lý
Giao lộ Lê Lợi – Công Lý

Đường Công Lý nay đã được đổi tên thành đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (Quận 3). Và tất nhiên, những quang cảnh phố phường ngày xưa cũng không còn. Nhưng những kí ức về đường Công Lý một thời sầm uất bậc nhất Sài Gòn sẽ mãi là hoài niệm của những người con Sài Gòn xưa. 

Bạn đang xem : » Đường Công Lý – Kí Ức Sài Gòn Xưa

Similar Posts